આ છે ભારતનું એ શહેર જ્યાં નથી થતી દિવાળીની ધૂમધામ.. નાં તો લક્ષ્મી પૂજા, ન તો પ્રગટાવવામાં આવે છે દીવા.. કારણ છે બેહદ અજીબ..

આ છે ભારતનું એ શહેર જ્યાં નથી થતી દિવાળીની ધૂમધામ.. નાં તો લક્ષ્મી પૂજા, ન તો પ્રગટાવવામાં આવે છે દીવા.. કારણ છે બેહદ અજીબ..

ભારત તહેવારોનો દેશ છે જ્યાં દરેક તહેવાર ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. હિંદુ ધર્મ અનુસાર, આ તહેવારો ઉજવવા પાછળ ઘણી માન્યતાઓ રહેલી છે અને ભારતના નાગરિકોને પણ આ માન્યતાઓમાં ઘણી શ્રદ્ધા છે, તેથી જ્યારે કોઈ પણ તહેવાર આવે છે, ત્યારે ભારતમાં આ તહેવારો પ્રત્યે એક અલગ જ ખુશી જોવા મળે છે. બીજી તરફ, દિવાળીના તહેવાર પર ભારતમાં એક અલગ જ રોશની જોવા મળે છે. દરેક ઘરને વિશેષ રીતે શણગારવામાં આવે છે અને સમગ્ર દેશ દિવાળીની રોશનીથી ઝગમગી ઉઠે છે.

Advertisement

પરંતુ ભારતમાં એક એવી જગ્યા છે જ્યાં દિવાળી ઉજવવામાં આવતી નથી. હા… એટલું જ નહીં, આ સ્થાન પર ભગવાન શ્રી રામની પૂજા કરવાને બદલે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણની પૂજા કરવામાં આવે છે અને લોકો આ દિવસે શ્રી કૃષ્ણની ભક્તિમાં લીન થાય છે. આવો જાણીએ આ કયું સ્થાન છે જ્યાં દિવાળીનો ધુમ્મસ જોવા મળતો નથી?

Advertisement

દિવાળી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?- સૌથી પહેલા આપણે જાણીએ કે દિવાળી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે? વાસ્તવમાં, રામાયણ અનુસાર, જ્યારે ભગવાન રામ રાવણ સાથે યુદ્ધ જીતીને અને 14 વર્ષનો વનવાસ પસાર કરીને પત્ની સીતા અને ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે અયોધ્યા પાછા ફર્યા ત્યારે તેમના આગમનની ખુશીમાં તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

Advertisement

Advertisement

આ દિવસ અમાવસ્યાનો દિવસ હતો અને અયોધ્યાનો દરેક નાગરિક ભગવાન શ્રી રામના પરત ફરવાથી ખુશ હતો. એટલું જ નહીં પરંતુ આ દિવસે દીવાઓ અને ફટાકડા ફોડીને તેમનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. આ જ કારણ છે કે ભારતમાં દિવાળી ખૂબ જ રસપ્રદ રીતે ઉજવવામાં આવે છે અને તેની ચમક ભારતના દરેક ઘરમાં જોવા મળે છે.

Advertisement

કેરળમાં દિવાળી ઉજવાતી નથી- હવે વાત કરીએ તે જગ્યાની જ્યાં દિવાળી ઉજવવામાં આવતી નથી. ખરેખર, કેરળમાં દિવાળી ઉજવાતી નથી. કેરળની પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર અહીંયા રાજા બલિનું મૃત્યુ દિવાળીના દિવસે થયું હતું. આ કારણે દિવાળીના દિવસે કોઈ ખાસ આકર્ષણ નથી હોતું અને ન તો લોકો પોતાના ઘરને સજાવતા હોય છે.

Advertisement

આ દિવસે ભગવાન શ્રી રામને યાદ કરવાને બદલે દક્ષિણ ભારતના લોકો શ્રી કૃષ્ણની પૂજા કરે છે. એવું કહેવાય છે કે દિવાળીના દિવસે શ્રી કૃષ્ણએ નરકાસુરનો વધ કર્યો હતો, જેના કારણે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણની પૂજા કરવામાં આવે છે. દિવાળીના એક દિવસ પહેલા નરક ચતુર્દશી ખૂબ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે અને તમિલનાડુમાં ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે.

Advertisement

Advertisement

ભારત એક બહુ મોટો દેશ છે જેના ભાગમાંથી બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાન નામના ભાગો અલગ થઈ ગયા હતા. હવે જે ભાગ બચ્યો છે તે હિંદુસ્તાન કહેવાય છે. ભારતના રાજ્યોમાં દિવાળી ઉજવવાની પરંપરા અલગ છે. જો આપણે ભારતને 6 દિશાઓમાં વિભાજીત કરીએ, તો એક પશ્ચિમ ભારત, બીજું પૂર્વ ભારત, ત્રીજું ઉત્તર ભારત, ચોથું દક્ષિણ ભારત, પાંચમું મધ્ય ભારત અને ઉત્તરપૂર્વ રાજ્યો એટલે કે પૂર્વ અને ઉત્તર વચ્ચે સ્થિત રાજ્ય હશે.

Advertisement

નોંધનીય છે કે આ તહેવાર લગભગ તમામ રાજ્યોમાં 5 દિવસ સુધી ચાલે છે. આ દરમિયાન, ઘરની સફાઈ, નવા કપડાં અને વાસણો ખરીદવા, પરંપરાગત વાનગીઓ બનાવવી, રંગોળી બનાવવી, મીઠાઈઓ વહેંચવી, ફટાકડા ફોડવા અને લક્ષ્મી પૂજા કરવી એ તમામ રાજ્યોમાં પ્રચલિત છે. ફરક માત્ર એટલો જ છે કે પરંપરાગત વાનગીઓ, કપડાં અને પૂજાનો સ્વાદ.

Advertisement

Advertisement

પૂર્વ અને ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં દિવાળી:- પૂર્વ ભારતમાં પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, બિહાર અને ઝારખંડ રાજ્યોનો સમાવેશ થાય છે. ઈશાન ભારતમાં પણ દિવાળીનું વિશેષ મહત્વ છે. અહીં પણ ઉત્તર ભારતની જેમ દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે, ફરક માત્ર ભોજન અને પરંપરાગત કપડાંનો છે.

આ દિવસે માત્ર દીવાઓ જ પ્રગટાવવામાં આવતા નથી, પરંતુ પરંપરાગત નૃત્યને પણ મહત્વ આપવામાં આવે છે. અહીં લાઇટિંગ કરનારા લોકો તેમના ઘરના દરવાજા ખુલ્લા રાખે છે જેથી દેવી લક્ષ્મી પ્રવેશ કરી શકે, કારણ કે દેવી લક્ષ્મી અંધારાવાળા ઘરમાં પ્રવેશતી નથી.

પશ્ચિમ બંગાળમાં દિવાળીનો તહેવાર ખૂબ જ ઉત્સાહ અને ઉમંગ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. તેની તૈયારી 15 દિવસ અગાઉથી શરૂ કરી દેવામાં આવે છે. ઘરની બહાર રંગોળી બનાવવામાં આવે છે. દિવાળીની મધ્યરાત્રિએ લોકો મહાકાળીની પૂજા કરે છે.

ઓડિશામાં, પ્રથમ દિવસે ધનતેરસ, બીજા દિવસે મહાનિષા અને કાલી પૂજા, ત્રીજા દિવસે લક્ષ્મી પૂજા, ચોથા દિવસે ગોવર્ધન અને અન્નકૂટ પૂજા અને પાંચમા દિવસે ભાઈદૂજ ઉજવવામાં આવે છે. આદિ કાલી પૂજાનું અહીં ઘણું મહત્વ છે.

બિહાર અને ઝારખંડમાં દિવાળીના અવસર પર હોળી જેવો માહોલ જોવા મળે છે. અહીં દિવાળીનો તહેવાર ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. અહીં પરંપરાગત ગીતો, નૃત્ય અને પૂજા પ્રચલિત છે. મોટાભાગના વિસ્તારોમાં કાલી પૂજાનું મહત્વ છે. લોકો એકબીજાને ખૂબ ગળે લગાવે છે, મીઠાઈઓ વહેંચે છે, ફટાકડા ફોડે છે. ધનતેરસના દિવસે અહીં બજારો શણગારવામાં આવે છે.

પૂર્વોત્તર ભારત: દિવાળીના દિવસે, આસામ, મણિપુર, નાગાલેન્ડ, મેઘાલય, ત્રિપુરા, અરુણાચલ, સિક્કિમ અને મિઝોરમના ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં કાલી પૂજાનું ખૂબ મહત્વ છે. દીપાવલીની મધ્યરાત્રિને તંત્ર સાધના માટે સૌથી યોગ્ય માનવામાં આવે છે, તેથી તંત્રના અનુયાયીઓ આ દિવસે અનેક પ્રકારની સાધના કરે છે. જો કે, આ દિવસે દીવા પ્રગટાવવા, પરંપરાગત વાનગીઓ રાંધવા, મીઠાઈઓ ખાવા અને ફટાકડા ફોડવાની પ્રથા પણ છે.

પશ્ચિમ ભારતમાં દિવાળી:- પશ્ચિમ ભારતમાં ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવનો સમાવેશ થાય છે. અખંડ ભારત દરમિયાન સિંધ અને બલૂચિસ્તાનના ભાગો પણ આવ્યા.

ગુજરાતઃ ગુજરાતમાં દરેક લોકો દિવાળીની આગલી રાત્રે પોતાના ઘરની સામે રંગોળી બનાવે છે. પશ્ચિમ ભારત વેપારી વર્ગનો ગઢ રહ્યો છે, તેથી અહીં દિવાળીમાં દેવી લક્ષ્મીના સ્વાગતનું ઘણું મહત્વ છે. બધા ઘરોમાં દેવીના પગના નિશાન પણ બનાવવામાં આવે છે અને ઘરો તેજસ્વી લાઇટોથી પ્રગટાવવામાં આવે છે.

દિવાળીને ગુજરાતમાં નવા વર્ષ તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે કોઈ પણ નવો ઉદ્યોગ, મિલકતની ખરીદી, ઓફિસ ખોલવી, દુકાન ખોલવી અને લગ્ન જેવા ખાસ પ્રસંગો શુભ માનવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં દેશી ઘીના દીવા ઘરોમાં આખી રાત પ્રગટાવવામાં આવે છે.

પછી બીજા દિવસે સવારે આ દીવાની જ્યોતમાંથી નીકળતો ધુમાડો એકત્ર કરીને કાજલ બનાવવામાં આવે છે, જેને મહિલાઓ પોતાની આંખોમાં લગાવે છે. આ એક ખૂબ જ શુભ પ્રથા માનવામાં આવે છે જે આખા વર્ષ દરમિયાન સમૃદ્ધિ લાવે છે. ઉત્તર ભારતની જેમ પશ્ચિમ ભારતમાં પણ 5 દિવસ દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે.

મહારાષ્ટ્રઃ મહારાષ્ટ્રમાં દીપાવલીનો તહેવાર 4 દિવસ સુધી ચાલે છે. પ્રથમ દિવસ વસુરા બારસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે જેમાં આરતી ગાતી વખતે ગાય અને વાછરડાની પૂજા કરવામાં આવે છે. ધનતેરસનો તહેવાર બીજા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે.

આ દિવસે વેપારી લોકો તેમના પુસ્તકો અને હિસાબની પૂજા કરે છે. આ પછી નરક ચતુર્દશી પર સૂર્યોદય પહેલા સ્નાન કરવાની પરંપરા છે. સ્નાન કર્યા પછી આખો પરિવાર મંદિરે જાય છે. દિવાળી ચોથા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે, જ્યારે દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરતા પહેલા પરંપરાગત વાનગીઓ જેમ કે કરંજી, ચકલી, લાડુ, સેવ વગેરે તૈયાર કરવામાં આવે છે.

Disclaimers- matters given in this article is totally based on media reports, astrology beliefs and Ayurveda principles.. therefore in certain cases it may not be apply for all.. viewers have to see this with their own intellectuals and knowledge..

ચેતવણી- ઉપરના આર્ટિકલના તમામ પ્રસારણ અને માલિકી હક “પેજ એડમીન”ને છે.. તેથી આર્ટિકલ કે તેનો કોઈ ભાગ મંજૂરી વગર કોપી કરવો એ ફેસબુક કન્ટેન્ટ ગાઈડલાઈનના કોપીરાઈટ એક્ટ મુજબ ગુનો બને છે.. જો ક્યાંય કોઈ એવું કરતા ધ્યાનમાં આવશે તો કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

Advertisement

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!